24 Απριλίου 2025 Virtual Jerusalem
Ντοκουμέντα CIA και η κίνηση Μιλέι αναζωπυρώνουν τις εικασίες για τη «Διαδρομή των Αρουραίων»
Μπορεί ο Αδόλφος Χίτλερ να ήταν ακόμη ζωντανός μια δεκαετία μετά την πτώση του Βερολίνου; Διέφυγε άραγε ο πιο καταζητούμενος άνθρωπος του κόσμου από τα σοβιετικά στρατεύματα και έζησε με ψεύτικο όνομα στους γραφικούς πρόποδες της Αργεντινής, περιτριγυρισμένος από πρώην αξιωματικούς των SS που τον θεωρούσαν ακόμη «Φύρερ»; Ερωτήματα που για δεκαετίες ανήκαν στη σφαίρα των pulp μυθιστορημάτων και των θεωριών συνωμοσίας, σήμερα επανέρχονται στο προσκήνιο με αυξημένη σοβαρότητα, ύστερα από αποκαλύψεις της CIA και μια τολμηρή ανακοίνωση του Προέδρου της Αργεντινής, Χαβιέρ Μιλέι, για το άνοιγμα των αρχείων μετανάστευσης και πληροφοριών της χώρας. Η περιβόητη «Διαδρομή των Αρουραίων», που εδώ και καιρό θεωρείται ότι βοήθησε χιλιάδες ναζί και συνεργάτες τους να διαφύγουν με ασφάλεια στη Νότια Αμερική, μπαίνει ξανά στο μικροσκόπιο—όχι μόνο ως ιστορική περιέργεια, αλλά ενδεχομένως και ως το τελευταίο κεφάλαιο της ιστορίας του ίδιου του Χίτλερ.
Το απόρρητο υπόμνημα της CIA που δεν πέθανε ποτέ
Η ιστορία ξεκινά, τουλάχιστον από τη σκοπιά των επίσημων αρχείων, με ένα αποχαρακτηρισμένο υπόμνημα της CIA, με ημερομηνία 3 Οκτωβρίου 1955. Εκεί καταγράφεται η κατάθεση του πρώην στρατιώτη των SS, Φίλιπ Σιτροέν, ο οποίος υποστήριζε ότι είχε δει και μιλήσει με τον Χίτλερ στην Κολομβία, πριν εκείνος μετακομίσει στην Αργεντινή. Σύμφωνα με τον Σιτροέν, ο Χίτλερ χρησιμοποιούσε το ψευδώνυμο «Άντολφ Σούτελμαγερ», και μάλιστα παρουσίασε μια θολή φωτογραφία του ίδιου δίπλα στον άνδρα που ισχυριζόταν ότι ήταν ο Φύρερ. Το υπόμνημα της CIA αναφέρει με τη συνήθη ψυχραιμία του Ψυχρού Πολέμου: «Κρίνεται ότι ενδέχεται να καταβληθούν τεράστιες προσπάθειες για την υπόθεση, με περιορισμένες πιθανότητες να επιβεβαιωθεί κάτι συγκεκριμένο». Κι όμως, αντί να ξεχαστεί στα αρχεία, το υπόμνημα τροφοδότησε μια υπόγεια καχυποψία που δεν έσβησε ποτέ. Γιατί να καταγραφεί καν αυτή η ιστορία; Γιατί να αρχειοθετηθεί μια “άγρια φαντασία”, αν δεν υπήρχε έστω και η υποψία ότι ίσως περιείχε ψήγματα αλήθειας;
Η απάντηση ίσως βρίσκεται στον όγκο των πληροφοριών που έφταναν από την Αργεντινή και γειτονικές χώρες ήδη από τη δεκαετία του ’40 και ’50, όλες καταδεικνύοντας μια μαζική εισροή ναζί – και μια αμφιλεγόμενη αποδοχή τους.
Η ριζοσπαστική πρωτοβουλία του Μιλέι: Ανοίγουν τα αργεντίνικα αρχεία
Η πρόσφατη ανακοίνωση του Προέδρου Χαβιέρ Μιλέι για αποχαρακτηρισμό χιλιάδων εγγράφων από την Εθνική Διεύθυνση Μετανάστευσης της Αργεντινής και συναφών υπηρεσιών μπορεί να προσφέρει απαντήσεις που αναζητούνται επί δεκαετίες. Η κίνηση είναι πρωτοφανής τόσο σε έκταση όσο και σε πρόθεση. Ο Μιλέι, αντί να επιχειρήσει να προστατεύσει την αργεντίνικη μεταπολεμική εικόνα, δείχνει διατεθειμένος να αναμετρηθεί μαζί της. Σύμφωνα με δημοσίευμα της Jerusalem Post του Απριλίου 2025, η πρωτοβουλία αυτή αναμένεται να αποκαλύψει λεπτομέρειες για το πώς κρατικοί λειτουργοί—άλλοι συνεργοί, άλλοι απλώς αδιάφοροι—επέτρεψαν τη διείσδυση ναζιστών εγκληματιών πολέμου, με πλαστά διαβατήρια του Ερυθρού Σταυρού και συχνά με τη βοήθεια Καθολικών ιερέων και ευρωπαίων διπλωματών με φιλοναζστικές συμπάθειες.
«Δεν ήταν μεμονωμένα περιστατικά», δήλωσε στην εφημερίδα Αργεντινός ιστορικός. «Ήταν ένα κρατικά υποστηριζόμενο δίκτυο—αποτελεσματικό, διεθνές και σχεδόν απόλυτα επιτυχές».
Μεταξύ εκείνων που επωφελήθηκαν γνωστά ονόματα: ο Άντολφ Άιχμαν, αρχιτέκτονας της Τελικής Λύσης, και ο Γιόζεφ Μένγκελε, ο σαδιστής “Άγγελος του Θανάτου” του Άουσβιτς. Γιατί να μη συμπεριλαμβάνεται και ο ίδιος ο Χίτλερ;
Μπομπ Μπαίερ: Το αφήγημα του Τέταρτου Ράιχ
Ο πρώην πράκτορας της CIA, Μπομπ Μπαίερ, ο οποίος σήμερα μιλά δημόσια και εμφανίζεται στη σειρά Hunting Hitler του History Channel, έχει εκφράσει μια πιο σκοτεινή άποψη για την υπόθεση της ναζιστικής μετεγκατάστασης. Στις συνεντεύξεις του, υποστηρίζει ότι οι ναζί δεν είχαν μόνο σχέδιο για την ήττα, αλλά και για την αναγέννηση.
Σύμφωνα με τον ίδιο, τα αργεντίνικα αρχεία ενδέχεται να επιβεβαιώσουν την ύπαρξη συντονισμένων επιχειρήσεων της γερμανικής αντικατασκοπείας, ασφαλών κατοικιών, τραπεζικών λογαριασμών και ολόκληρων κοινοτήτων, που στόχευαν στη φιλοξενία της ναζιστικής ελίτ. Πολλά από αυτά τα δίκτυα, υποστηρίζει, λειτούργησαν με τουλάχιστον σιωπηρή αποδοχή—αν όχι ενεργή βοήθεια—από κύκλους στις ΗΠΑ και το Βατικανό. Το αποκαλεί, βάση ενός εν δυνάμει «Τέταρτου Ράιχ», όπου η ιδεολογία θα μπορούσε να επιβιώσει ακόμη κι αν χάθηκε το πεδίο μάχης.
Σκελετοί στα αρχεία
Αν ο Μιλέι προχωρήσει ως το τέλος, τα νεοαποκαλυπτόμενα έγγραφα ενδέχεται να αποκαλύψουν συγκεκριμένα ονόματα, διευθύνσεις, ακόμη και φωτογραφίες, που σχετίζονται με αφίξεις μετά τον πόλεμο. Ορισμένοι αναλυτές πιστεύουν ότι ίσως δούμε καταγραφές αφίξεων ατόμων που ταιριάζουν με την περιγραφή του Χίτλερ, με ψευδώνυμα όπως «Σούτελμαγερ» ή «Βολγκκεμούτ»—ονόματα που εμφανίζονται σε παλιά κατασκοπευτικά αρχεία και φακέλους κυνηγών ναζί.
Άλλοι θεωρούν πως θα αποκαλυφθούν αναφορές σε ξένους πράκτορες που επέλεξαν να κλείσουν τα μάτια τους μπροστά σε αυτές τις αφίξεις. Ο Ψυχρός Πόλεμος, εξάλλου, είχε ήδη ξεκινήσει όταν ο Άιχμαν εγκαταστάθηκε στο Μπουένος Άιρες. Για τις δυτικές δυνάμεις, πρώην ναζί με γνώσεις πάνω στις σοβιετικές στρατιωτικές και επιστημονικές δυνατότητες θεωρούνταν συχνά περισσότερο πλεονεκτήματα παρά φυγάδες.
