Γιατί η Τουρκία του Ερντογάν φλερτάρει με τους Ταλιμπάν

Print Friendly, PDF & Email
spot_img

 

Της Marie Jégo, ανταποκρίτριας στην Κωνσταντινούπολη της εφημερίδας Le Monde, 18-8-2021

Μετάφραση και επεξεργασία : Αλκης Καλλιαντζίδης,

Η Τουρκία δεν βλέπει με κακό μάτι την άφιξη των Ταλιμπάν στην εξουσία και ο πρόεδρός της δήλωσε μάλιστα ότι είναι έτοιμος να δεχτεί τον επικεφαλής της νέας αφγανικής εξουσίας.

Όπως και οι Ευρασιάτες εταίροι της – το Ιράν και η Ρωσία – η Τουρκία δεν βλέπει με κακό μάτι την άνοδο των Ταλιμπάν στην εξουσία στο Αφγανιστάν. «Χαιρετίζουμε με θετικό τρόπο τα μηνύματα που έχουν αποσταλεί μέχρι τώρα από τους Ταλιμπάν, είτε στους ξένους είτε στις διπλωματικές αντιπροσωπείες, αλλά και στον δικό τους λαό», διαβεβαίωσε ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, από την Ιορδανία την οποία επισκέφθηκε την Τρίτη 17 Αυγούστου 2021. Η δήλωσή του απηχεί και τη δήλωση του Ρώσου ομόλογού του, Σεργκέι Λαβρόφ, ο οποίος χαρακτήρισε «θετικό σήμα» τις υποσχέσεις διαλόγου που προτάθηκαν από τα νέα αφεντικά του Αφγανιστάν.

Η Τουρκία, η οποία έχει 500 στρατιώτες για να προστατέψουν το αεροδρόμιο της Καμπούλ στο πλαίσιο της αποστολής της στο ΝΑΤΟ, θέλει να τους κρατήσει εκεί μετά την αποχώρηση των δυτικών δυνάμεων. Οι λεπτομέρειες αυτού του σχεδίου είχαν συζητηθεί για εβδομάδες με την Ουάσινγκτον και με την κυβέρνηση του πρώην προέδρου Ashraf Ghani που το έβαλε στα πόδια. Όταν οι Ταλιμπάν εισέβαλαν στην πρωτεύουσα του Αφγανιστάν την Κυριακή, οι συνομιλίες έληξαν λόγω έλλειψης συνομιλητών : οι Ηνωμένες Πολιτείες αποχωρούν και η αφγανική κυβέρνηση δεν υπάρχει πλέον.

Γρήγορες να προσαρμοστούν στη νέα κατάσταση, οι τουρκικές αρχές προσφέρουν τώρα τις υπηρεσίες τους στη νέα εξουσία της Καμπούλ. Ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει θέσει ως προτεραιότητα τη διατήρηση της τουρκικής παρουσίας στο αεροδρόμιο. Συνειδητοποιώντας ότι οι Ταλιμπάν είναι πεινασμένοι για διεθνή αναγνώριση, είπε ότι ήταν έτοιμος πριν από μια εβδομάδα να δεχθεί «το άτομο» που τους διευθύνει.

«Όλοι έχουμε συμφέρον να διασφαλίσουν ότι το αεροδρόμιο της Καμπούλ είναι ασφαλές, ώστε οι διπλωμάτες και οι ανθρωπιστικές οργανώσεις να συνεχίσουν να εργάζονται. Η Τουρκία προσφέρεται να το αναλάβει. Στην πραγματικότητα, της είναι εύκολο να διαπραγματευτεί με τους Ταλιμπάν μέσω του Πακιστάν και του Κατάρ, με τα οποία οι σχέσεις της είναι δυνατές», εκτιμά ο Bayram Balci, διευθυντής του Γαλλικού Ινστιτού Ανατολικών Σπουδών (IFEA) στην Κωνσταντινούπολη.

Θησαυροί της διπλωματίας

Η Άγκυρα χρησιμοποιεί θησαυρούς της διπλωματίας για να κατευνάσει τους Ταλιμπάν. Η τουρκική πρεσβεία στο Κατάρ βρίσκεται σε συνεχή επαφή με την αντιπροσωπεία του ταλιμπανικού κινήματος εκεί και την περασμένη εβδομάδα ο υπουργός Άμυνας Χουλουσί Ακάρ επισκέφθηκε το Ισλαμαμπάντ για να παροτρύνει τον Πακιστανό σύμμαχο να πείσει τους Ταλιμπάν να αποδεχτούν την τουρκική παρουσία.

Αλλά ούτε η πρόσκληση του Ερντογάν, ούτε οι μέχρι τώρα προτάσεις του για μια τεχνική συνεργασία και ασφάλειας φαίνονται να έχουν τη δύναμη να επηρεάσουν την απόφαση των ισλαμιστών ανταρτών, οι οποίοι επιμένουν ότι «όλες οι ξένες δυνάμεις» πρέπει να εγκαταλείπουν το Αφγανιστάν, σύμφωνα με το συμφωνίες που υπογράφηκαν με τη διοίκηση των ΗΠΑ στη Ντόχα τον Φεβρουάριο του 2020.

Έχοντας γίνει η μόνη δυνατή έξοδος από το Αφγανιστάν, το αεροδρόμιο Χαμίντ-Καρζάι στην Καμπούλ αποτέλεσε το θέατρο πανικού την περασμένη Δευτέρα, όταν χιλιάδες Αφγανοί πολίτες που προσπαθούσαν να διαφύγουν από το νέο καθεστώς εισέβαλαν στους διαδρόμους του, κρεμασμένοι από τους τροχούς απογείωσης του αεροπλάνου για να επιβιβαστούν σε αυτό. Τουλάχιστον επτά άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους εκείνη την ημέρα. Προφανώς, τα χιλιάδες στρατεύματα του ΝΑΤΟ, συμπεριλαμβανομένων και των Τούρκων, είχαν αιφνιδιαστεί. Τη περασμένη Δευτέρα, η Τουρκία μπόρεσε να απομακρύνει 324 άτομα στην Κωνσταντινούπολη, κυρίως αμάχους και διπλωματικό προσωπικό. Την Τρίτη, οι Ταλιμπάν απέκλεισαν το αεροδρόμιο, κάτι που διευκόλυνε την εκκένωση δυτικών υπηκόων, ενώ δυσκόλεψε την φυγή των Αφγανών που συνεργάστηκαν μαζί τους.

Είναι αρκετοί 500 Τούρκοι στρατιώτες για να εξασφαλίσουν το αεροδρόμιο;

Μόλις ολοκληρωθούν οι εκκενώσεις, με τη φυγή των δυτικών στρατιωτικών δυνάμεων, θα είναι αρκετοί 500 Τούρκοι στρατιώτες για να εξασφαλίσουν την ομαλή λειτουργία του εν λόγω αεροδρομίου ; Ειδικά επειδή η Τουρκία, η οποία δεν έχει μάχιμες μονάδες στο Αφγανιστάν, δεν ενδιαφέρεται να στείλει επιπλέον στρατεύματα, τουλάχιστον επίσημα. Αντίθετα, η ανάπτυξη Σύρων μισθοφόρων θα εξεταζόταν, σύμφωνα με μια τακτική που έχει ήδη δοκιμαστεί στη Λιβύη και το Ναγκόρνο-Καραμπάχ. Σύμφωνα με κουρδικές πηγές της Συρίας, εκπρόσωποι των τουρκικών υπηρεσιών πληροφοριών φέρονται να βρίσκονται σε συνομιλίες με αρκετές ομάδες ανταρτών που συσπειρώθηκαν υπό τη σημαία του Συριακού Εθνικού Στρατού, με την υποστήριξη της Άγκυρας, με σκοπό την αποστολή περισσότερων από 1.000 μισθοφόρους στο Αφγανιστάν.

Σύμφωνα με τον Burhanettin Duran, αρθρογράφο της φιλοκυβερνητικής εφημερίδας Sabah, η Τουρκία επιδιώκει να εδραιωθεί ως «μια αξιόπιστη μεσολαβητική και σταθεροποιητική δύναμη». Η τουρκική ύβρις στη διάθεση της πένας του. «Οι Τούρκοι ξέρουν πώς να δραστηριοποιούνται σε τέτοιες συνθήκες, όπως είδαμε στο Ιράκ, τη Λιβύη, το Αφγανιστάν και το Ναγκόρνο-Καραμπάχ», έγραψε στο φύλλο της 16ης Αυγούστου 2021.

Αλλά η τουρκική κοινή γνώμη δεν φαίνεται να έχει πειστεί από τη «στρατιωτική διπλωματία», τόσο αγαπητή στην ισλαμο-συντηρητική κυβέρνηση. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του ινστιτούτου δημοσκοπήσεων Metropoll, το 61,6% των Τούρκων επιθυμεί πράγματι την απόσυρση των Τούρκων στρατιωτών που έχουν αναπτυχθεί στην Καμπούλ, στο πλαίσιο της αποστολής του ΝΑΤΟ.

Πάνω απ ‘όλα, η τουρκική ηγεσία θέλει να βρει ένα κοινό έδαφος με τους Ταλιμπάν, με την ελπίδα να ανακόψει την εισροή Αφγανών προσφύγων στα σύνορα με το Ιράν. Τους τελευταίους μήνες, το λαθρεμπόριο ανθρώπων, κυρίως Αφγανών, έχει αυξηθεί, αναγκάζοντας την Άγκυρα να πραγματοποιήσει αναγκαστικές επιστροφές τους στην Καμπούλ με εμπορικές πτήσεις ή άγριες επαναπροωθήσεις προς το Ιράν. Περίπου 3.000 εκπρόσωποι των ειδικών δυνάμεων έχουν αναπτυχθεί στις παραμεθόριες περιοχές στα ανατολικά της Τουρκίας, στο πλαίσιο της καταπολέμησης της λαθρομετανάστευσης. Ένας τοίχος από σκυρόδεμα είναι επίσης υπό κατασκευή κατά μήκος τμήματος των συνόρων. Όταν ολοκληρωθεί, πρόκειται να επεκταθεί σε 295 χιλιόμετρα, με περίπου 100 πύργους παρατήρησης, με τάφρους εκατέρωθεν, με συρματοπλέγματα και με κάμερες νυκτός.

Η εχθρική ρητορική για τους μετανάστες εντείνεται

Το θέμα των μεταναστών έχει γίνει ιδιαίτερα ευαίσθητο στην Τουρκία, όπου η ικανότητα υποδοχής έχει φτάσει στα όριά της, με 3,6 εκατομμύρια Σύριους και εκατοντάδες χιλιάδες άλλους ξένους υπηκόους, εκ των οποίων 170.000 Αφγανών που ζουν σε ολόκληρη τη χώρα.

Καθώς τα τουρκικά νοικοκυριά βλέπουν την αγοραστική τους δύναμη να μειώνεται, ως αποτέλεσμα της οικονομικής κρίσης και της πανδημίας του Covid-19, η εχθρική ρητορική εναντίον των μεταναστών εντείνεται. Στις 11 Αυγούστου 2021, αρκετές εκατοντάδες Τούρκων επιτέθηκαν σε επιχειρήσεις και οχήματα ιδιοκτησίας Σύριων στη γειτονιά Altindag της Άγκυρας. Αυτό το πογκρόμ συνέβη μετά το θάνατο ενός νεαρού Τούρκου, που μαχαιρώθηκε κατά τη διάρκεια μιας συμπλοκής μεταξύ δύο συμμοριών. Σύμφωνα με ισχυρισμούς ορισμένων τουρκικών ταμπλόιντ, που αναπαράχθηκαν στα κοινωνικά δίκτυα, ο δράστης των θανατηφόρων χτυπημάτων ήταν ένας Σύριος.

Λίγο πριν, η αντιπολίτευση κατηγόρησε τις αρχές ότι ήταν χαλαρές στη διαχείρισή τους στο μεταναστευτικό ζήτημα. Ο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, επικεφαλής του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP, αντιπολίτευση), ο οποίος παρουσιάζεται ως αντίπαλος του Ερντογάν, υποσχέθηκε τον περασμένο μήνα «να επιστρέψει τους Σύριους στη χώρα τους», εάν το κόμμα του κερδίσει τις επόμενες εκλογές, που έχουν προγραμματιστεί για τον Ιούνιο του 2023.

 

 

spot_img

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Διαβάστε ακόμα

Stay Connected

2,900ΥποστηρικτέςΚάντε Like
2,628ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
17,400ΣυνδρομητέςΓίνετε συνδρομητής
- Advertisement -spot_img

Τελευταία Άρθρα