Τουρκία: Συμπεράσματα από το δημοψήφισμα

18/4/17 | 2 σχόλια | 2 απαντήσεις | 475 εμφανίσεις

του Δημήτρη Μακροδημόπουλου.

Τα αποτελέσματα του δημοψηφίσματος στην Τουρκία για τη συνταγματική αναθεώρηση ανέδειξαν τους πολιτικούς συσχετισμούς στη γείτονα χώρα: Ο Ταγίπ Ερντογάν δεν είναι ο κυρίαρχος με τη λογική του «σουλτάνου», όπως αρέσκονται να τον αποκαλούν οι αντίπαλοί του και οι επικριτές του, αλλά όπως αποδεικνύουν τα αποτελέσματα έχει αρχίσει η φθορά του. Διότι αν αθροίσουμε τα ποσοστά των βουλευτικών εκλογών του Ιουνίου του 2015 του Κόμματος της Δικαιοσύνης και της Ανάπτυξης (ΑΚΡ) του Ταγίπ Ερντογάν και του Κόμματος της Εθνικιστικής Δράσης (ΜΗΡ) του Ντεβλέτ Μπαχτσελί, δηλαδή των δύο κομμάτων που υποστήριξαν την συνταγματική αναθεώρηση, αυτό (61,32%) υπερβαίνει κατά δέκα ποσοστιαίες μονάδες το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος (51,40%). Αν μάλιστα λάβουμε υπόψη το προεκλογικό κλίμα που επικράτησε, τότε και αυτό το 51,40% τίθεται υπό αμφισβήτηση.

Ποιο είναι το συμπέρασμα που συνάγεται από τη νεώτερη ιστορία της Τουρκίας μέχρι σήμερα; Ο Γερμανός κοινωνιολόγος Ρόμπερτ Μίχελς έχει ονομάσει «σιδηρού νόμο της ολιγαρχίας», την ιστορική διαπίστωση σύμφωνα με την οποία όταν ανατρέπεται  ένα καθεστώς που κυβέρνησε χρησιμοποιώντας κλειστούς (πολιτικούς) θεσμούς, τότε αντικαθίσταται κατά κανόνα από ένα νέο καθεστώς που χρησιμοποιεί το ίδιο ολέθριο σύνολο κλειστών θεσμών». Άλματα στην πολιτική εξέλιξη μιας χώρας δεν είναι δυνατά και αν γίνουν φαινομενικά, πάντα ακολουθεί το πισωγύρισμα. Πρόσφατο παράδειγμα αυτό της Αιγύπτου. Αμφισβητήθηκε η δικτατορία του Μουμπάρακ για να επανέλθει η Αίγυπτος, μετά την αποκαθήλωσή του, τη διενέργεια εκλογών, την ανάδειξη δημοκρατικά εκλεγμένου προέδρου, στη δικτατορία του Αλ Σίσι. Το ίδιο συμβαίνει και στην Τουρκία. Μετά τον κεμαλισμό που επέβαλε τον μονοκομματισμό μέχρι το 1950, ακολούθησε η προεδρευόμενη κοινοβουλευτική δημοκρατία, υπό αίρεση όμως, αφού κάθε φορά που η στρατιωτική ηγεσία έκρινε ότι οι αρχές του κεμαλισμού αμφισβητούντο, επενέβαινε καταλύοντας το πολίτευμα. Τρία στρατιωτικά πραξικοπήματα (1960, 1971, 1980) και ένα μεταμοντέρνο (1997) που οδήγησε στην απομάκρυνση του ισλαμιστή πρωθυπουργού Ερμπακάν ρύθμισαν την πολιτική πορεία της γείτονος. Παρ’ όλα αυτά από την πρώτη μέρα ο Κεμαλισμός εμφανίσθηκε ως φορέας εκδυτικισμού της χώρας με πρότυπο αόριστα μια αφηρημένη Δύση. Όταν όμως τη θέση της  «αφηρημένης Δύσης» πήρε ένας συγκεκριμένος θεσμός με συγκεκριμένες αξίες, δηλαδή η Ευρωπαϊκή Ένωση, που απαιτούσε τον εκδημοκρατισμό της χώρας, το κεμαλικό κατεστημένο ανέδειξε για άλλη μια φορά τη συντηρητικότητα του.

Αντίθετα το Κόμμα της Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) του Ερντογάν που εθεωρείτο η αναχρονιστική πλευρά της Τουρκίας, υλοποίησε στην αρχή ό,τι επί δεκαετίες ευαγγελίζονταν οι Κεμαλιστές. Την πορεία προς τη Δύση με την ένταξη στην ΕΕ, με δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις, με σκοπό όμως να διασφαλίσει την παρουσία του ΑΚΡ στο πολιτικό προσκήνιο της χώρας και να μην επαναληφθεί ό,τι συνέβη το 1997 με την απομάκρυνση του Ερμπακάν από την εξουσία. Από τη στιγμή όμως που το ΑΚΡ γιγαντώθηκε πολιτικά, βοηθούσης της ραγδαίας οικονομικής ανάπτυξης με την αξιοποίηση του οθωμανικού παρελθόντος και της θρησκείας, άρχισε η αντίστροφη πορεία προς τον αυταρχισμό με τον μανδύα πάντα της δημοκρατίας για να φθάσουμε στο δημοψήφισμα για τη συνταγματική αναθεώρηση.

Όμως η αλήθεια είναι ότι οι συνθήκες που επικρατούν σήμερα στην Τουρκία είναι εντελώς διαφορετικές από τις συνθήκες στις ευρωπαϊκές χώρες ακόμη και στην Ελλάδα.  Η Τουρκία είναι σε εμφύλιο με το ΡΚΚ και έχει εμπλακεί σε πόλεμο στα συριακά εδάφη ενώ κινδυνεύει άμεσα η εδαφική της ακεραιότητα. Σε αυτές τις συνθήκες η «κατάσταση εξαίρεσης» προκύπτει εκ των πραγμάτων. Ας μη ξεχνάμε ότι τον Απρίλιο του 1961, κατά τη διάρκεια της κρίσης στην Αλγερία, ο Ντε Γκολ  κατέφυγε στο 16ο άρθρο του Συντάγματος που ορίζει ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας λαμβάνει έκτακτα μέτρα «όταν οι θεσμοί της δημοκρατίας, η ανεξαρτησία του έθνους, η εδαφική ακεραιότητα …απειλούνται κατά τρόπο σοβαρό και άμεσο..». Ενώ πρόσφατα ο πρόεδρος Ολάντ με αφορμή τις δύο τρομοκρατικές επιθέσεις στο Παρίσι είχε θέσει τη Γαλλία σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Η Τουρκία είναι μόνιμα σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης ενώ οι τρομοκρατικές επιθέσεις είναι συνεχείς και πολύνεκρες.

Σήμερα η Τουρκία αντιμετωπίζει σοβαρές απειλές της εδαφικής της ακεραιότητας εξ αιτίας της υπεραισιοδοξίας του Ερντογάν. Ο Ερντογάν, συνεπαρμένος από την επιτυχία των ισλαμιστών σε Τυνησία, Αίγυπτο και Λιβύη στα πλαίσια της Αραβικής Άνοιξης αναμείχθηκε στην Συρία με σκοπό την εκδίωξη του Άσσαντ και την ανάληψη της εξουσίας από μετριοπαθείς ισλαμιστές. Ποιο είναι το αποτέλεσμα για την Άγκυρα εξ αιτίας της ανάμειξης στη Συρία ενώ ο Ερντογάν θα μπορούσε εξ αρχής να στηρίξει τον Άσσαντ και να ελέγξει μόνος του τις εξελίξεις; Σήμερα πλέον τις εξελίξεις για το μέλλον της περιοχής και του κουρδικού προβλήματος, επομένως και των τουρκικών συνόρων, το καθορίζουν ξένες δυνάμεις: ΗΠΑ, Ρωσία, Βρετανία, Γαλλία, κ.α. που συνωστίζονται στη Συρία με πρόφαση την πάταξη της τρομοκρατίας του ISIS. Γιαυτό κίνδυνος ανατροπής του Ερντογάν μπορεί να προέλθει μόνον από τις εξελίξεις στη Συρία και από τις σκοπιμότητες αυτών που θα τις δρομολογήσουν.

Το δημοψήφισμα ανέδειξε την τουρκική κοινωνία διχασμένη. Αυτή η διάσταση δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη εσωτερικές εξελίξεις, διότι αφενός η αντιπολίτευση δεν διαθέτει ηγέτη που να την οδηγήσει στην εξουσία ενώ αφετέρου απαρτίζεται από κόμματα με εκ διαμέτρου αντίθετες πολιτικές που δεν μπορούν να συνυπάρξουν, όπως π.χ. το κουρδικό κόμμα HDP  με τους κεμαλιστές του CHP. Αν όμως συμβεί το απρόβλεπτο τότε η διέξοδος αποτελεί μονόδρομο: Εξαγωγή της εσωτερικής κρίσης. Γιατί;. «Σε όλες τις μέχρι τώρα δημοκρατίες, έγραφε ο Ούλριχ Μπεκ, υπάρχουν δύο είδη εξουσίας: Η μια πηγάζει απ’ το λαό, η άλλη απ’ τον εχθρό. Οι εικόνες του εχθρού καθιστούν δυνατή την ανεξαρτητοποίηση από τη δημοκρατία, με τις ευλογίες της δημοκρατίας».

Μακροδημόπουλος Δημήτρης

Αλεξ/πολη – κιν. 6947-771412

17-4-2017

 

 

 

Category: Διπλωματία, Κυριο Θεμα

( 2 σχόλια )

Trackback URL | Comments RSS Feed

  1. 1
    Μακροδημόπουλος Δημήτρης says:

    Καλημέρα
    Διορθώσεις:
    Αναφέρομαι στις βουλευτικές εκλογές του Νοεμβρίου 2015 και όχι του Ιουνίου 2015.
    Το μεταμοντέρνο πραξικόπημα έγινε το 1997

  2. 2
    Σ Α Ν says:

    Χριστος Ανεστη. Ιστορικως διαπιστωμενη και ψυχραιμη η αναλυση σας κ. Μακροδημοπουλε και ως Ελλην των συνορων (Εβρος)αντιλαμβανεστε καλυτερα τα γεγονοτα στην γειτονα Τουρκια. Παντως και εκει ο λαος ”εμιλησε” και η διαφορα ειναι μεγαλυτερη απο εκλογικες αναμετρησεις σε αλλες χωρες ,η, ιδια με την πλειοψηφια του ΒΡΕΧΙΤ , με την οποιαν οι Βρετανοι απεφασισαν την εξοδο τους απο την Ευρωπαικη Ενωση, χωρις να αμφισβητησουν το αποτελεσμα, οπως θελουμε να παρουσιαζουμε -με στεντορεια φωνη- ολοι σχεδον οι συνελληνες , με πρωτη και καλυτερη την ενημερωτικη Δημοσια Τηλεοραση, οτι η πλειοψηφια ειναι μικρη και οτι αμφισβητειται και οτι υπηρξε και καλπονοθεια, μηπως και καταφερουμε να διασπασουμε και διχασουμε τους Τουρκους ,για μας φερθουν καλυτερα, ενω η κυβερνηση σιωπα . Που υπαρχει μυαλο να το βρουμε;;;

    • 2.1
      Μακροδημόπουλος Δημήτρης says:

      Χρόνια Πολλά αγαπητέ ΣΑΝ.
      Άλλο Βρετανία και άλλο Τουρκία. Οι βρετανοί απο το 1245 είχαν αποδεχθεί ην Μάγκνα Χάρτα και με την Ένδοξη Επανάσταση του 1688 έχαν κατακτήσει τη δημοκρατία όταν η Οθωμανική αυτοκρατορία και η πλειοψηφία της Ευρωπης (Αυστροουγγαρία, Πρωσία κ.α.) ζούσαν στο σκοτάδι

      • 2.1.1
        Σ Α Ν says:

        Οσο καθυστερημενα και αν εχεις δεχθει την δημοκρατια, δεν δικαιολογεισαι να αμφισβητεις εκ των προτερων την πλειοψηφια και της μιας(1) ακομη ψηφου μετα απο γενικες εκλογες, η, της δεδηλωμενης δι’ενος βουλευτου στην Βουλη , εκτος αν θελεις να διχασεις τον λαο και δεν σε ενδιαφερει, αν και ποτε θα ενωθει στην καθημερινοτητα, αλλα κυριως σε ωρα αναγκης. Η μη εγερση αμφισβητησεων στην Βρετανια για το δημοψηφισμα του ΒΡΕΧΙΤ νομιζετε οτι οφειλεται στην Μαγκνα Χαρτα, η,στην υπευθυνοτητα των ηγετων του ΝΑΙ;;;.Και για να ελθουμε στα δικα μας αναλογα. Το καθιερωθεν επι 2ετια (1961-63) ως επιτομη της αντιπολιτευτικης τακτικης της Ενωσεως Κεντρου συνθημα της περι βιας και νοθειας στις εκλογες του 1961, ωφελησε την Πατριδα και ηνωσε τους συνελληνες,η, τους διχασε -οπως ο διχαασμος του 1915 , με καταληξη την στρατιωτικη δικτατορια και τον συνεχομενο απο τοτε διχασμο, που συνδαυλισθηκε το 1981 και το 2015, για να τον κατακαιει ακομη και τωρα τους συνελληνες;;;. Ποιος ”βαζει το χερι του στο Ευαγγελιο”,- που λεμε,- οτι οι εκλογες του 2000 κερδηθηκαν καθαρα ,αλλα και ποιος εχεφρων θα δικαιολογουσε τη Ν.Δ του Κωστα Καραμανλη ,να βγει στους δρομους για να ανατρεψει το αποτελεσμα-που δεν ανατρεπεται-(γιατι καθως ελεγε και ο Σταλιν σημασια δεν εχει ποιος ψηφιζει , αλλα ποιος μετραει τις ψηφους) και να διχασει τον ελληνικο λαο;;;. Οταν λειτουργει η πολυκομματικη δημοκρατια θα ελθει και η σειρα των κομματων εξουσιας , με την θεληση του ψηφοφορων, οπως ηλθε το 2004 και το 2007 και το 2015 για την σημερινη κυβερνηση και στις επομενες εκλογες για μια αλλη . Τι, παντα ο διαιτητης μας αδικει, οπως πιστευουν ολοι οι οπαδοι των ομαδων, παιξουν -δεν παιξουν καλα. Ιστορικα παντως παραπονιαρηδες ειναι οι αυτοαποκαλουμενες δημοκρατικες αντιπολιτευσεις και παντα αυτες αναστατωνουν την Ελλαδα μας . ΧΑΙΡΕΤΕ

Back to Top

Leave a Reply

Το σχόλιο της ημέρας

Ροή ειδήσεων




Καιρός